Yazar: Av. Ulaş Hüseyin TELLİ

Öncelikle olayın kaynağı, etkilenen sistem ve kayıtlar, veri kategorileri, ilgili kişi grupları, erişimin kapsamı ve devam edip etmediği belirlenmelidir. Deliller korunurken yetkisiz erişimin sürmesi engellenmeli; kararlar ve zaman çizelgesi kayda alınmalıdır.

Bildirim değerlendirmesi

KVKK’nın 2019/10 sayılı kararında “en kısa sürede” ifadesi, veri sorumlusunun ihlali öğrendiği tarihten itibaren en geç 72 saat olarak yorumlanmıştır. Haklı bir gerekçeyle 72 saat içinde Kurula bildirim yapılamazsa gecikme nedeni bildirimle birlikte açıklanmalıdır. İhlalden etkilenen kişilere de makul olan en kısa süre içinde bildirim yapılması öngörülür.

Her güvenlik olayı aynı kapsamda kişisel veri ihlali değildir; olayın küçük görünmesi de belgeleme ve risk değerlendirmesini gereksiz kılmaz. Olayın niteliği, veri sorumlusunun rolü ve etkileri ayrıca incelenir.

Genel bilgilendirme: Bu metin hukukî görüş veya sonuç taahhüdü değildir. Süreler, deliller, tarafların statüsü ve uygulanacak hükümler somut olayın özelliklerine göre değişebilir.

Kişisel verilerin korunması ve veri hukuku

İcra ve İflas Kanunu m.62 uyarınca genel haciz yoluyla ilamsız takipte borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine itiraz edebilir. İtirazın borca, yetkiye veya imzaya ilişkin olması ve nasıl ileri sürüldüğü sonraki süreci etkileyebilir. Alacaklı bakımından itirazın kaldırılması veya iptali yollarının koşulları da aynı değildir.

Yedi günlük süre bütün takip türleri için ortak değildir. Kambiyo senetlerine özgü takip, kiralananın tahliyesi ve diğer özel takiplerde süre ile başvuru usulü farklılaşabilir. Bu nedenle tebliğ tarihi, takip türü ve dayanak belge görülmeden kesin süre veya başvuru yolu belirlenmemelidir.

Genel bilgilendirme: Bu metin hukukî görüş veya sonuç taahhüdü değildir. Süreler, deliller, tarafların statüsü ve uygulanacak hükümler somut olayın özelliklerine göre değişebilir.

İcra ve iflas hukuku

Kira sözleşmesinin türü ve başlangıç tarihi, ödeme kayıtları, artış hükümleri, teminat, teslim-tespit belgeleri ve tarafların bildirimleri uyuşmazlığın değerlendirilmesinde önemlidir. Tahliye sebepleri kanunda koşullara bağlanabilir; yalnız sözleşmedeki bir ifadeye dayanarak otomatik sonuç varsayılmamalıdır.

Dava öncesi arabuluculuk

1 Eylül 2023 tarihinden itibaren kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda, ilamsız icra yoluyla tahliye hükümleri hariç olmak üzere, dava açılmadan önce arabulucuya başvuru dava şartıdır. Uyuşmazlığın kira alacağı, tahliye veya başka bir talebe ilişkin olması izlenecek yolu ve süreleri etkileyebilir.

Konut, çatılı işyeri ve diğer kiralar için farklı hükümler gündeme gelebilir; geçici düzenlemelerin yürürlük tarihleri ayrıca kontrol edilmelidir.

Genel bilgilendirme: Bu metin hukukî görüş veya sonuç taahhüdü değildir. Süreler, deliller, tarafların statüsü ve uygulanacak hükümler somut olayın özelliklerine göre değişebilir.

Gayrimenkul hukuku · Sözleşmeler hukuku

Fesih bildiriminin içeriği ve yöntemi, fesih sebebi, savunma gerekip gerekmediği, çalışma süresi, ücret ve izin kayıtları talebin niteliğine göre önem taşır. İş Kanunu m.17’de belirsiz süreli sözleşmeler için kıdeme bağlı iki, dört, altı ve sekiz haftalık bildirim süreleri öngörülür; somut olayda haklı nedenle derhal fesih veya başka özel hükümler ayrıca değerlendirilir.

İşe iade ve zorunlu arabuluculuk süreleri

İşe iade talebinde, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulması gerekir. Anlaşma sağlanamazsa son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde dava açılabilir. İşçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade taleplerinde dava açılmadan önce arabulucuya başvuru dava şartıdır.

İşçilik alacaklarında zamanaşımı

İş Kanunu m.32 ücret alacakları için beş yıllık zamanaşımı öngörür. İş Kanunu Ek m.3 ise yıllık izin ücreti ile maddede sayılan kıdem, bildirim şartına uyulmamasından doğan, kötüniyet ve eşit davranma ilkesine aykırılık tazminatlarında beş yıllık süre düzenler. Alacağın muaccel olduğu tarih, geçiş hükümleri ile zamanaşımını kesen veya durduran sebepler ayrıca değerlendirilmelidir; bu süreler işe iade başvurusundaki hak düşürücü sürelerle aynı nitelikte değildir.

İhbar, kıdem, işe iade ve diğer işçilik taleplerinin koşulları birbirinden farklıdır. “Haklı” veya “geçerli” sebep değerlendirmesi olay ve delillere bağlıdır.

Genel bilgilendirme: Bu metin hukukî görüş veya sonuç taahhüdü değildir. Süreler, deliller, tarafların statüsü ve uygulanacak hükümler somut olayın özelliklerine göre değişebilir.

İş hukuku hizmet alanı hakkında genel bilgi

Tarafların tam unvanı ve temsil yetkisi, sözleşmenin konusu, ücret ve ödeme koşulları, teslim ve ifa takvimi, kabul ölçütleri, sorumluluk sınırları, gizlilik ve kişisel veri hükümleri, fikrî haklar, süre-fesih, bildirim yöntemi ve uyuşmazlık çözümü birlikte değerlendirilmelidir. Matbu bir sözleşme, hükümlerinin somut ilişkiye uygun olduğunu tek başına göstermez.

Emredici hükümler, genel işlem koşulları ve tacirler arasındaki özel kurallar sözleşme serbestisinin sınırlarını etkileyebilir. Yabancılık unsuru varsa uygulanacak hukuk ve yetki ayrıca ele alınır.

Genel bilgilendirme: Bu metin hukukî görüş veya sonuç taahhüdü değildir. Süreler, deliller, tarafların statüsü ve uygulanacak hükümler somut olayın özelliklerine göre değişebilir.

Sözleşmeler hukuku · Ticaret hukuku

Farklı nafaka düzenlemeleri

Türk Medeni Kanunu farklı amaç ve koşullara bağlı nafaka düzenlemeleri içerir. Dava sürerken eşlerin ve çocukların korunması için geçici önlemler alınabilir. Boşanma sonrasında yoksulluğa düşecek taraf, kusuru diğer taraftan daha ağır olmamak koşuluyla yoksulluk nafakası isteyebilir. Çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katılım ise çocuğun ihtiyaçları ile anne ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri çerçevesinde değerlendirilir. Yardım nafakası ayrı koşullara bağlıdır.

Miktar ve süre nasıl belirlenir?

Nafakanın miktarı, başlangıcı, artırılması, azaltılması veya kaldırılması otomatik değildir. Tarafların gelirleri, ihtiyaçlar, çocuğun durumu, kusur ve sonradan meydana gelen değişiklikler talebin türüne göre dikkate alınabilir.

Genel bilgilendirme: Bu metin hukukî görüş veya sonuç taahhüdü değildir. Süreler, deliller, tarafların statüsü ve uygulanacak hükümler somut olayın özelliklerine göre değişebilir.

Aile hukuku hizmet alanı hakkında genel bilgi

Ücret hesap pusulası nedir?

İş Kanunu m.37 uyarınca işveren, işçiye ücret hesabını gösteren bir pusula vermelidir. Belgede ödemenin dönemi ile ücret ekleri ve kesintilerin ayrı ayrı gösterilmesi gerekir. Bu yükümlülük, ödemenin gerçekten ve tam yapıldığı sorusundan ayrıdır.

İmzalı, ihtirazi kayıtlı ve imzasız bordro

Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 24.03.2014 tarihli kararında; imzalı bordro, ihtirazi kayıt, banka ödemesi ve işyeri kayıtlarının farklı ispat sonuçları doğurabileceği açıklanmıştır. İmzalı ve ihtirazi kayıtsız bordroda daha fazla çalışma iddiası bakımından yazılı delil aranabilmesi; ihtirazi kayıt varsa her türlü delile başvurulabilmesi; imzasız bordro ile değişken banka ödemelerinin ise ayrıca değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Bordronun biçimi, tahakkukların gerçeği yansıtıp yansıtmaması, banka kayıtları ve diğer işyeri kayıtları birlikte incelenir. Elektronik kayıtların kaynağı ve değişmezliği de ayrıca değerlendirilmelidir.

Genel bilgilendirme: Bu metin hukukî görüş veya sonuç taahhüdü değildir. Süreler, deliller, tarafların statüsü ve uygulanacak hükümler somut olayın özelliklerine göre değişebilir.

İş hukuku hizmet alanı hakkında genel bilgi

Yönetici unvanı tek başına belirleyici midir?

4857 sayılı İş Kanunu’nda fazla çalışma, kural olarak haftalık kırk beş saati aşan çalışmadır. Bir çalışanın bordro veya organizasyon şemasında “yönetici” olarak gösterilmesi, fazla çalışma talebini tek başına kabul veya reddettirmez. Değerlendirme; çalışanın gerçek yetkileri, çalışma saatlerini belirleyip belirlemediği, üzerinde talimat verebilen başka bir yönetici bulunup bulunmadığı ve çalışmanın ispatı gibi somut unsurlara göre yapılır.

Yargıtay değerlendirmesinde öne çıkan ölçütler

Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 25.11.2014 tarihli kararında, çalışma saatlerini kendisi belirleyen ve üzerinde talimat veren başka bir yönetici bulunmayan üst düzey yöneticinin durumu ile şirket ortağı veya başka bir yöneticiden çalışma talimatı alan kişinin durumu ayrılmıştır. Karar, yalnız unvana değil fiilî organizasyon ve talimat ilişkisine bakılması gerektiğini göstermektedir.

Hangi kayıtlar önem taşıyabilir?

İş sözleşmesi, bordro, puantaj, giriş-çıkış kayıtları, yazışmalar ve işyeri uygulaması birlikte değerlendirilebilir. Ücrete fazla çalışma bedelinin dahil olduğuna ilişkin hükümler de kanundaki süre ve ücret kuralları ile somut çalışma düzeninden bağımsız değildir.

Unvan, ücret seviyesi veya imza yetkisi tek başına kesin sonuç doğurmaz. Zamanaşımı, ispat ve hesaplama somut olaya göre değişir.

Genel bilgilendirme: Bu metin hukukî görüş veya sonuç taahhüdü değildir. Süreler, deliller, tarafların statüsü ve uygulanacak hükümler somut olayın özelliklerine göre değişebilir.

İş hukuku hizmet alanı hakkında genel bilgi